Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số ca mắc sốt xuất huyết hàng năm trên toàn cầu đã tăng đáng kể trong những thập kỷ qua, tập trung chủ yếu ở các khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới như Việt Nam. Đây là căn bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hiểu rõ sốt xuất huyết lây qua đường nào không chỉ giúp xóa tan những hiểu lầm mà còn hỗ trợ bạn bảo vệ sức khỏe hiệu quả hơn. Vậy đâu là sự thật? Sốt xuất huyết lây qua đường nước bọt không? ​Hãy cùng khám phá ngay sau đây.

Sốt xuất huyết lây qua đường nước bọt không​? 

   Nhiều người lo lắng rằng "Sốt xuất huyết lây qua đường nước bọt không​?" khi tiếp xúc gần với người bệnh. Để làm rõ vấn đề này, chúng ta cần xem xét cơ chế lây nhiễm của virus Dengue.

Sốt xuất huyết không lây qua nước bọt, dịch hắt hơi hay bất kỳ hình thức tiếp xúc trực tiếp nào giữa người với người. Virus Dengue chỉ lây truyền qua vết đốt của muỗi vằn Aedes aegypti hoặc Aedes albopictus đã nhiễm bệnh. Điều này có nghĩa là dù bạn hôn người bệnh, dùng chung bát đũa hay nói chuyện gần, bạn vẫn không bị lây nhiễm nếu không có muỗi trung gian. Hiểu rõ điều này giúp bạn yên tâm hơn khi chăm sóc người thân mắc bệnh, miễn là áp dụng đúng biện pháp phòng ngừa.

Những con đường lây nhiễm chính của sốt xuất huyết

   Sốt xuất huyết lây qua đường nước bọt không đã được giải đáp. ​Nếu sốt xuất huyết không lây qua nước bọt hay tiếp xúc thông thường, vậy virus Dengue thực sự truyền nhiễm bằng cách nào? Dưới đây là những con đường lây nhiễm chính mà bạn cần nắm rõ.

Lây truyền qua muỗi vằn Aedes – Con đường duy nhất

   Con đường lây nhiễm phổ biến nhất của sốt xuất huyết là qua muỗi vằn. Quá trình này diễn ra như sau: Muỗi Aedes hút máu từ người nhiễm virus Dengue sau đó virus nhân lên trong cơ thể muỗi trong khoảng 4 đến 7 ngày, thậm chí có thể lên đến 12 ngày. Khi muỗi đốt người khỏe mạnh, virus được truyền sang và gây bệnh.

Theo thống kê WHO: Muỗi Aedes hoạt động mạnh vào sáng sớm và chiều tối, đặc biệt ở những nơi râm mát.

Lây truyền từ mẹ sang con (Hiếm gặp)

   Ngoài muỗi, sốt xuất huyết còn có thể lây qua một con đường hiếm gặp khác. Cụ thể: Thai phụ mắc sốt xuất huyết trong 3 tháng cuối thai kỳ có thể truyền virus cho thai nhi qua nhau thai hoặc trong quá trình sinh nở.

Trẻ sơ sinh nhiễm virus từ mẹ thường có nguy cơ bị sốt xuất huyết nặng hơn so với người lớn.

Lưu ý: Virus Dengue không lây qua sữa mẹ, do đó các bà mẹ vẫn có thể an tâm cho con bú mà không lo truyền bệnh.

Sốt xuất huyết có lây qua đường máu không?

Một khả năng khác cần xem xét là lây nhiễm qua đường máu. Trường hợp này xảy ra khi:

• Truyền máu, ghép tạng hoặc dùng chung kim tiêm với người đang mang virus Dengue. Tuy nhiên, đây là trường hợp rất hiếm vì máu hiến tặng hiện nay được kiểm soát chặt chẽ trước khi sử dụng.
• Hiện chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy virus Dengue lây qua quan hệ tình dục, nên bạn không cần lo lắng về con đường này.

Những yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ lây lan sốt xuất huyết

Ngoài các con đường lây nhiễm chính, nguy cơ bùng phát dịch còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Hãy cùng điểm qua những yếu tố quan trọng sau:

• Mật độ muỗi vằn trong khu vực: Muỗi vằn sinh sản ở nơi có nước đọng như lu chứa nước, vỏ chai, lốp xe cũ. Nơi nào có nhiều muỗi vằn, nguy cơ dịch bệnh càng cao.
• Sự biến đổi khí hậu và mùa dịch: Bệnh thường bùng phát mạnh vào mùa mưa (tháng 5-11 tại Việt Nam) vì lượng mưa và độ ẩm là điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản và kiếm ăn của quần thể muỗi, cũng như thời gian ủ bệnh của vi-rút sốt xuất huyết , khi muỗi có điều kiện sinh sản tốt hơn. Theo Bộ Y tế, Việt Nam ghi nhận hơn 150.000 ca sốt xuất huyết mỗi năm trong giai đoạn này.
• Hệ miễn dịch và tình trạng bệnh nhân: Người từng mắc sốt xuất huyết vẫn có nguy cơ tái nhiễm do có 4 chủng virus Dengue khác nhau. Bệnh thường nặng hơn ở trẻ nhỏ, người già, phụ nữ mang thai và người có bệnh lý nền.

Các biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết hiệu quả

Hiểu rõ con đường lây nhiễm là bước đầu tiên, nhưng làm thế nào để bảo vệ bản thân khỏi sốt xuất huyết? Dưới đây là những biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết cụ thể bạn có thể áp dụng ngay.

Ngăn chặn muỗi sinh sản

Muỗi Aedes sinh sản trong môi trường nước đọng, vì vậy việc loại bỏ nơi trú ẩn của chúng là rất quan trọng. Bạn nên thực hiện các biện pháp sau:

• Đậy kín các dụng cụ chứa nước như lu, bể, xô chậu để muỗi không đẻ trứng.
• Thay nước bình hoa, bể cá ít nhất 1 lần/tuần.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ, không để nước đọng ở sân vườn hay cống rãnh.
• Tích cực phối hợp với chính quyền trong các đợt phun hóa chất diệt muỗi để chống dịch.

Bảo vệ bản thân khỏi bị muỗi đốt

Để tránh bị muỗi Aedes tấn công, bạn cần áp dụng các biện pháp bảo vệ cá nhân sau:

• Mặc quần áo dài tay, ưu tiên màu sáng vì muỗi ít bị thu hút bởi màu này.
• Sử dụng kem chống muỗi, ngủ trong màn bất kể ngày hay đêm để tăng cường bảo vệ.
• Dùng vợt điện, nhang muỗi hoặc máy đuổi muỗi để giảm mật độ muỗi trong nhà.

Lưu ý: Muỗi Aedes chủ yếu đốt vào ban ngày, đặc biệt là sáng sớm và chiều tối. Hãy cẩn thận trong những khung giờ này.

Tiêm vắc xin phòng sốt xuất huyết

  Ngoài các biện pháp vật lý, vắc xin cũng là một lựa chọn để phòng bệnh. Hiện nay có vắc xin Qdenga đã được phê duyệt, được chỉ định tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn khoẻ mạnh nhằm phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết.

   Vậy sốt xuất huyết lây qua đường nước bọt không​? Sốt xuất huyết không lây qua nước bọt, ho, hắt hơi hay bất kỳ hình thức tiếp xúc thông thường nào. Virus Dengue chủ yếu lây qua muỗi vằn Aedes, cùng với một số trường hợp hiếm gặp như lây từ mẹ sang con hoặc qua đường máu. Để phòng bệnh hiệu quả, hãy tập trung tiêu diệt muỗi, bảo vệ bản thân khỏi muỗi đốt và cân nhắc tiêm vắc xin nếu đủ điều kiện. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết như sốt cao, đau cơ, phát ban, hãy đến cơ sở y tế ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

 Tiêm vắc xin đầy đủ và đúng lịch giúp cơ thể kích thích sinh ra miễn dịch chủ động đặc hiệu, từ đó tăng cường sức đề kháng, phòng ngừa các bệnh nguy hiểm.

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm