Bệnh sởi là một bệnh nhiễm trùng do virus gây ra, đặc biệt phổ biến ở trẻ nhỏ. Đây là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất, với khả năng lây lan nhanh chóng trong cộng đồng nếu không có biện pháp phòng ngừa kịp thời. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về các dấu hiệu bệnh sởi ở trẻ dưới 1 tuổi​, vai trò thiết yếu của vắc xin sởi trong phòng bệnh và những điều cha mẹ cần lưu ý để bảo vệ sức khỏe con trẻ một cách hiệu quả nhất.

Trẻ dưới 1 tuổi là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trước virus sởi. Nguyên nhân chính là hệ miễn dịch của các bé ở độ tuổi này chưa hoàn thiện, đồng thời trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ để tạo lá chắn bảo vệ. Vậy đâu là những dấu hiệu bệnh sởi ở trẻ dưới 1 tuổi​?

Dấu hiệu bệnh sởi ở trẻ dưới 1 tuổi

Dấu hiệu bệnh sởi ở trẻ dưới 1 tuổi thường xuất hiện theo từng giai đoạn, bắt đầu từ các triệu chứng sốt, ho, sổ mũi cho đến phát ban đặc trưng, đòi hỏi cha mẹ cần nhận biết sớm để kịp thời xử lý.

Giai đoạn ủ bệnh (7-14 ngày)

Trong giai đoạn này, virus sởi âm thầm phát triển trong cơ thể trẻ nhưng chưa biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Đây là khoảng thời gian khó phát hiện bệnh, gây khó khăn trong việc cách ly trẻ khỏi cộng đồng.

Giai đoạn khởi phát (3-5 ngày)

Trẻ bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Sốt cao đột ngột: Đây là triệu chứng đầu tiên và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh sốt do virus khác.
• Ho khan, sổ mũi: Các triệu chứng này tương tự cảm cúm, khiến bệnh dễ bị bỏ qua.
• Mắt đỏ và nhạy cảm với ánh sáng: Đây là dấu hiệu đặc trưng của viêm kết mạc do sởi.
• Dấu Koplik: Những chấm trắng nhỏ trên niêm mạc má, gần răng hàm, là dấu hiệu đặc hiệu giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh.

Giai đoạn phát ban (3-7 ngày)

Đặc trưng bởi các triệu chứng:

• Ban đỏ xuất hiện từ mặt, sau đó lan dần xuống cổ, thân, tay và chân. Ban không ngứa, thường gộp lại thành từng mảng lớn.
• Trẻ tiếp tục sốt cao, có thể kèm theo mệt mỏi, quấy khóc, hoặc chán ăn.
• Một số trường hợp xuất hiện sưng hạch ở cổ hoặc sau tai.

Giai đoạn hồi phục

Khi bệnh thuyên giảm, ban sởi nhạt dần và bong tróc, để lại vết thâm mờ. Trẻ bắt đầu hạ sốt và phục hồi sức khỏe, nhưng vẫn cần được theo dõi để phòng ngừa các biến chứng.

Tại sao trẻ dưới 1 tuổi dễ bị ảnh hưởng bởi bệnh sởi ?

Trẻ dưới 1 tuổi nằm trong nhóm nguy cơ cao mắc bệnh sởi vì:

• Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện: Trẻ nhỏ không có đủ khả năng tự chống lại virus.
• Chưa được tiêm phòng đầy đủ: Vắc xin sởi mũi đầu tiên thường được tiêm khi trẻ đủ 9 tháng tuổi.
• Phụ thuộc vào kháng thể từ mẹ: Kháng thể từ mẹ truyền sang chỉ đủ bảo vệ trong vài tháng đầu đời.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh sởi là một trong những nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ dưới 5 tuổi nếu không được phòng ngừa và điều trị đúng cách.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh sởi ở trẻ dưới 1 tuổi 

Bệnh sởi không chỉ gây ra các triệu chứng ban đầu mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm, đặc biệt ở trẻ dưới 1 tuổi:

• Viêm phổi: Đây là biến chứng phổ biến và là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở trẻ mắc sởi.
• Viêm tai giữa: Gây đau tai, nhiễm trùng và giảm thính lực.
• Viêm não: Một biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, có thể để lại di chứng lâu dài hoặc thậm chí gây tử vong.
• Tiêu chảy và mất nước: Trẻ thường gặp phải tình trạng tiêu chảy nghiêm trọng, dẫn đến suy dinh dưỡng và mất nước.

Vai trò của vắc xin sởi

Một trong những cách phòng ngừa mắc các dấu hiệu bệnh sởi ở trẻ dưới 1 tuổi​ và hạn chế các biến chứng nghiêm trọng của bệnh chính là tiêm ngừa vắc xin sởi cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ.

Tại sao vắc xin sởi quan trọng?

Vắc xin sởi, thường kết hợp trong vắc xin MMR (phòng sởi, quai bị, Rubella), là phương pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa bệnh. Theo WHO: Vắc xin không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn giúp tạo miễn dịch cộng đồng, đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ nhóm trẻ nhỏ chưa đủ tuổi tiêm phòng.

Các loại vắc xin sởi có mặt tại Việt Nam

Hiện nay, các loại vắc xin phòng bệnh sởi được chia thành hai nhóm chính: vắc xin sởi đơn và vắc xin phối hợp (chứa thành phần ngừa sởi cùng các bệnh khác). Dưới đây là danh sách các loại vắc xin sởi phổ biến:

Vắc xin sởi đơn

MVVAC (Việt Nam): Được nghiên cứu và sản xuất trong nước, đây là vắc xin sống giảm độc lực. MVVAC được chỉ định cho trẻ từ 9 tháng tuổi và người chưa có miễn dịch sởi. Vắc xin này là lựa chọn phổ biến trong chương trình Tiêm chủng Mở rộng tại Việt Nam​

Vắc xin phối hợp sởi - Rubella

MR (Việt Nam): Phòng ngừa đồng thời hai bệnh sởi và Rubella, được sản xuất nội địa và sử dụng rộng rãi trong chương trình tiêm chủng​

Vắc xin phối hợp sởi - quai bị - Rubella (MMR)

MMR II (Mỹ): Phòng ngừa sởi, quai bị, và Rubella. Vắc xin này được khuyến nghị cho trẻ từ 12 tháng tuổi trở lên và người lớn​

Priorix (Bỉ): Một loại vắc xin sống giảm độc lực, sản xuất bởi GSK. Priorix được sử dụng cho trẻ từ 9 tháng tuổi và người lớn, với hiệu quả phòng bệnh cao​.

Các loại vắc xin này đều có thể tiêm tại các cơ sở y tế công lập trong chương trình Tiêm chủng Mở rộng (đối với vắc xin MVVAC, MR) hoặc tại các trung tâm tiêm chủng dịch vụ (MMR II, Priorix). Để lựa chọn loại vắc xin phù hợp, bạn nên tham khảo tư vấn của bác sĩ và cân nhắc theo lịch tiêm chủng cũng như điều kiện sức khỏe cá nhân.

Đối với trẻ dưới 9 tháng tuổi chưa đủ điều kiện tiêm vắc xin, việc đảm bảo vệ sinh và tránh tiếp xúc với nguồn lây nhiễm là rất cần thiết.

Để bảo vệ con trẻ, cha mẹ cần tuân thủ lịch tiêm phòng, giữ vệ sinh môi trường sống và hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm. Hãy cùng chung tay xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, nơi mọi trẻ em đều được bảo vệ khỏi căn bệnh nguy hiểm này.

Thông tin và sản phẩm gợi ý trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể. Xem thêm