5 nguyên nhân thoái hóa khớp phổ biến bạn cần lưu ý

Thoái hóa khớp là dạng viêm khớp phổ biến có thể dẫn đến suy giảm chức năng vận động, thậm chí tàn phế làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống của người bệnh. Hãy cùng Nhà thuốc Hồng Vân tìm hiểu 5 nguyên nhân thoái hóa khớp bạn nên biết để phòng tránh bệnh hiệu quả.

Thoái hóa khớp là bệnh gì?

Thoái hóa khớp là bệnh khớp mạn tính thường gặp ở những người trên 40 tuổi, đặc biệt là sau 60 tuổi. Thoái hóa khớp gây ra những thay đổi về xương, thoái hóa gân - dây chằng và phá vỡ sụn, dẫn đến đau, sưng và biến dạng khớp.

Thoái hóa khớp được phân thành 2 loại:

• Nguyên phát: phổ biến nhất, chủ yếu ảnh hưởng đến các khớp ngón tay, cột sống, hông, đầu gối và các ngón chân.

Thứ phát: Xảy ra do bất thường sụn khớp từ trước: chấn thương, bất thường khớp bẩm sinh, rối loạn chuyển hóa, nhiễm trùng,...

1 - Di truyền từ gia đình

Một số người có bất thường di truyền ở một trong những gen có chức năng hình thành sụn, khiến sụn bị khiếm khuyết, đẩy nhanh tình trạng thoái hóa khớp.

Những người có người thân bị thoái hóa khớp sẽ có nguy cơ bị thoái hóa khớp cao hơn so với người bình thường.

Thoái hóa khớp có thể do các bệnh lý bất thường về gen di truyền

2 - Béo phì

Trọng lượng của cơ thể quá nặng sẽ gây ra áp lực rất lớn cho hệ thống xương khớp, khiến cho sụn khớp bị nứt, vỡ; làm tổn thương sụn và đầu xương dưới sụn gây ra suy thoái khớp. Béo phì làm tăng nguy cơ thoái hóa các vùng khớp chịu lực nhiều như khớp gối, hông và cột sống.

Béo phì làm tăng áp lực đến các khớp gây thoái hóa khớp

3 - Chấn thương

Chấn thương ở khớp do tai nạn, luyện tập thể thao quá độ,… sẽ tạo điều kiện cho quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn.

Ví dụ, vận động viên bị chấn thương liên quan đến đầu gối có thể tăng nguy cơ bị thoái hóa khớp gối. Những người đã từng bị chấn thương nặng ở lưng sẽ dễ bị thoái hóa khớp cột sống.

Chấn thương gần vị trí các khớp góp phần đẩy nhanh thoái hóa khớp

4 - Xương khớp bị tổn thương trong thời gian dài

Việc tập luyện quá sức, lao động, bê vác vật nặng trong thời gian dài dễ khiến các khớp bị tổn thương. Nếu không chăm sóc và điều trị đúng cách sẽ thúc đẩy quá trình thoái hóa khớp diễn ra nhanh hơn và nghiêm trọng hơn.

Việc tập luyện quá sức trong thời gian dài cũng có thể gây thoái hóa khớp

5 - Mắc một số bệnh khác

Những người bị bệnh viêm khớp dạng thấp, đái tháo đường và rối loạn lipid máu có nhiều khả năng bị thoái hóa khớp. Quá trình oxy hóa lipid có thể tạo ra chất lắng đọng trong sụn, ảnh hưởng đến lưu lượng máu của xương dưới sụn.

Ngoài ra, một số tình trạng hiếm gặp, chẳng hạn thừa sắt hoặc dư thừa hormone tăng trưởng cũng làm tăng mắc bệnh.

Rối loạn mỡ máu có thể là nguyên nhân gây thoái hóa khớp

6 - Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa khớp

Có nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa khớp như:

• Tuổi tác: Thoái hóa có liên quan mật thiết đến độ tuổi. Bởi tuổi càng cao, quá trình lão hóa tự nhiên càng diễn ra mạnh mẽ. Lúc này, hệ xương khớp cũng chịu nhiều ảnh hưởng, suy yếu dần và bắt đầu thoái hóa.
• Giới tính: Nữ giới có nguy cơ bị thoái hóa khớp cao hơn nam giới. Đặc biệt, phụ nữ sau mãn kinh, nồng độ hormone estrogen giảm làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp vì estrogen có tác dụng bảo vệ sức khỏe của xương.
• Dị tật khớp bẩm sinh: Những người mắc các dị tật bẩm sinh ở khớp và cột sống làm sai lệch cấu trúc xương và sụn, khiến mô sụn nhanh bị bào mòn sẽ dễ mắc thoái hóa khớp và bị nặng hơn người bình thường.
• Sinh hoạt sai tư thế như nằm, ngồi hay cúi gập người sai cách; ngồi hoặc đứng lâu một chỗ, ít vận động,.. cũng vô tình gây áp lực lên các khớp làm gia tăng nguy cơ mắc thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp do tuổi tác

7 - Khi nào cần thăm khám bác sĩ?

Các dấu hiệu cần gặp bác sĩ

Khi có một trong các triệu chứng của bệnh thoái hóa khớp bạn nên đến thăm khám bác sĩ sớm nhất để có thể thực hiện các bài test chẩn đoán bệnh thoái hóa khớp:

• Đau khớp: Các khớp bị ảnh hưởng có thể bị đau trong hoặc sau khi vận động và khi thời tiết thay đổi.
• Cứng khớp: Chủ yếu xuất hiện vào buổi sáng khi người bệnh ngủ dậy hoặc sau một thời gian không vận động khớp.
• Khớp sưng tấy: Do viêm mô mềm xung quanh khớp.
• Giảm khả năng vận động: Khi bị thoái hóa khớp, các hoạt động hằng ngày của người bệnh sẽ bị hạn chế. Chẳng hạn như, ở người thoái hóa khớp gối, việc đứng lên ngồi xuống, leo cầu thang, co duỗi gối sẽ khó khăn hơn.
• Khớp kêu "lục cục": Các đầu xương cọ xát vào nhau do lớp sụn khớp bị bào mòn sẽ tạo ra những âm thanh lục cục, răng rắc khi vận động.

Khi có các bất thường về khớp cần đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám

Các xét nghiệm bệnh thoái hóa khớp

Chẩn đoán thoái hóa khớp ngoài việc thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định thêm một số các xét nghiệm cận lâm sàng sau

• Chụp X-quang: Đây là kỹ thuật chẩn đoán thường được ứng dụng đối với các bệnh lý xương khớp. Qua hình ảnh từ kỹ thuật này, bác sĩ có thể xác định được vị trí tổn thương mô sụn và giai đoạn phát triển của bệnh.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Đây là kỹ thuật sử dụng sóng vô tuyến và từ trường để tạo ra hình ảnh của xương và mô mềm. Chụp MRI giúp bác sĩ quan sát khớp một cách đầy đủ và phát hiện được các vết rách cơ, tổn thương ở mô sụn, màng hoạt dịch, dây chằng,… Hình ảnh xét nghiệm từ MRI sẽ chi tiết hơn xét nghiệm hình ảnh khác từ siêu âm hay X-quang.
• Xét nghiệm máu: Đây là xét nghiệm được thực hiện để loại trừ các tình trạng khác gây ra đau khớp, ví dụ như viêm khớp dạng thấp.

Chụp X-quang chẩn đoán thoái hóa khớp

Tham khảo địa chỉ khám và điều trị bệnh thoái hóa khớp

Nếu có nhu cầu đến bệnh viện để thăm khám và điều trị về bệnh thoái hóa khớp, bạn nên tham khảo các bệnh viện lớn như:

• Tại thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhân dân 115, Bệnh viện Quốc tế City, Bệnh viện Ngoại khoa và Chấn thương Chỉnh hình STO Phương Đông,…
• Tại thành phố Hà Nội: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện E, Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện Hữu Nghị, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108,…

Như vậy, có thể thấy thoái hóa khớp không chỉ là căn bệnh của tuổi già mà ngay cả những người trẻ cũng có nguy cơ mắc bệnh. Do đó, tự trang bị kiến thức về thoái hóa khớp là điều cần thiết để có thể chủ động hơn trong việc phòng ngừa, phát hiện và điều trị. Hãy chia sẻ cho bạn bè và người thân thông tin hữu ích này nhé!